HCG LÀ GÌ? Ý NGHĨA CHỈ SỐ HCG TRONG THAI KỲ VÀ CHẨN ĐOÁN Y KHOA

Tạ Thị Hồng Duyên

Ngày đăng: 2024-04-17

Bình chọn post

Bệnh nhân hỏi:

“Chào bác sĩ. Em nghe nói để muốn biết có mang thai hay không thì xét nghiệm HCG. Bác sĩ có thể chia sẻ rõ hơn cho em về cái này được không ạ?”

Bác sĩ trả lời:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi tới Hệ thống tư vấn trực tuyến của Phòng khám Đa khoa Quốc tế Hà Nội. HCG là hormone quan trọng giúp xác định thai kỳ sớm và theo dõi sự phát triển của thai nhi. Ngoài ra, xét nghiệm HCG còn hỗ trợ chẩn đoán thai ngoài tử cung, thai trứng hoặc một số bệnh lý nội tiết – ung thư. Tuy nhiên, việc đọc kết quả HCG cần dựa trên tuổi thai, triệu chứng lâm sàng và diễn tiến tăng giảm của hormone này theo thời gian

HCG là gì?

HCG (Human Chorionic Gonadotropin) là hormone do các tế bào nuôi của nhau thai tiết ra sau khi phôi thai làm tổ trong tử cung. Đây là hormone nền tảng giúp duy trì hoàng thể và kích thích sản xuất progesterone để bảo vệ thai kỳ giai đoạn đầu.

Hormone HCG thường xuất hiện trong máu sau thụ thai khoảng 6–8 ngày và trong nước tiểu sau khoảng 10–14 ngày. Vì vậy, xét nghiệm HCG là phương pháp xác định mang thai sớm có độ chính xác cao.

HCG có nhiều chức năng quan trọng:

• Duy trì hoạt động của hoàng thể thai kỳ
• Kích thích tiết progesterone và estrogen
• Hỗ trợ phôi phát triển trong giai đoạn đầu
• Điều hòa miễn dịch giúp cơ thể mẹ không đào thải thai nhi
• Kích thích phát triển tinh hoàn thai nhi nam

Ngoài thai kỳ, HCG còn liên quan đến một số bệnh lý sản khoa và ung thư tế bào mầm.

Xét nghiệm HCG là gì?

Xét nghiệm HCG là phương pháp kiểm tra nồng độ hormone HCG trong máu hoặc nước tiểu nhằm xác định mang thai và theo dõi các vấn đề liên quan đến thai kỳ.

Trong thực hành lâm sàng, xét nghiệm HCG không chỉ giúp phát hiện có thai sớm mà còn đóng vai trò quan trọng trong:

• Theo dõi sự phát triển của thai nhi
• Phát hiện thai ngoài tử cung
• Đánh giá nguy cơ sảy thai
• Theo dõi thai trứng
• Hỗ trợ điều trị hiếm muộn và IVF
• Hỗ trợ chẩn đoán một số khối u tế bào mầm

Các loại xét nghiệm HCG

Hiện nay, xét nghiệm HCG được chia thành 2 loại chính:

Xét nghiệm HCG định tính

Đây là phương pháp kiểm tra sự hiện diện của hormone HCG trong cơ thể để xác định có thai hay không.

• Kết quả thường trả lời: “Dương tính” hoặc “Âm tính”
• Que thử thai tại nhà chính là hình thức xét nghiệm HCG định tính qua nước tiểu
• Độ chính xác phụ thuộc thời điểm thử thai và nồng độ HCG trong cơ thể

Phương pháp này phù hợp để:

• Kiểm tra thai sớm tại nhà
• Sàng lọc ban đầu khi chậm kinh

Xét nghiệm Beta HCG định lượng

Beta HCG định lượng là xét nghiệm chuyên sâu đo chính xác nồng độ hormone HCG trong máu theo đơn vị mIU/mL.

Đây được xem là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán thai sớm vì có độ nhạy và độ chính xác cao hơn nhiều so với que thử thai.

Xét nghiệm Beta HCG giúp:

• Phát hiện thai kỳ từ rất sớm
• Theo dõi sự tăng trưởng của thai nhi
• Đánh giá thai có phát triển bình thường hay không
• Hỗ trợ chẩn đoán thai ngoài tử cung hoặc thai lưu

Thông thường, trong thai kỳ khỏe mạnh, nồng độ HCG sẽ tăng gần gấp đôi sau mỗi 48–72 giờ ở giai đoạn đầu thai kỳ.

Xét nghiệm beta HCG bao nhiêu là có thai?

Theo bác sĩ Duyên, chỉ số beta HCG > 5 mIU/ml thường chứng tỏ bạn đã mang thai.

Tuy nhiên, nồng độ HCG sẽ thay đổi theo tuần tuổi thai, ví dụ:

• Thai 1 tuần: 5 – 50 mIU/ml
• Thai 2 tuần: 50 – 500 mIU/ml
• Thai 4 tuần: 1.080 – 30.000 mIU/ml
• Thai 6 – 8 tuần: 3.500 – 115.000 mIU/ml

Và chỉ số HCG không nên đánh giá riêng lẻ. Quan trọng nhất là tốc độ tăng HCG theo thời gian. Việc theo dõi nhiều lần kết hợp siêu âm giúp bác sĩ đưa ra chẩn đoán chính xác nhất.

Xét nghiệm beta HCG có chính xác không?

Xét nghiệm beta HCG có độ chính xác lên đến 97% nếu được thực hiện tại cơ sở y tế uy tín, đúng thời điểm.

Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp kết quả sai lệch do:

• Làm xét nghiệm quá sớm
• Mẫu bệnh phẩm không đạt chuẩn
• Ảnh hưởng từ thuốc hoặc thực phẩm
• Nếu nghi ngờ, hoặc có dấu hiệu mang thai chị em nên lặp lại xét nghiệm sau vài ngày hoặc kết hợp siêu âm.

Lưu ý: Khi lựa chọn địa chỉ khám thai, siêu âm thai hoặc xét nghiệm máu. Chị em nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín hoặc phòng khám thai chuyên khoa để có kết quả chính xác nhất.

Hướng dẫn đọc kết quả xét nghiệm beta HCG

• < 5 mIU/ml: không có thai hoặc chỉ số bình thường
• 5 – 50 mIU/ml: có thể mang thai rất sớm, cần xét nghiệm lại
• 50 – 117.000 mIU/ml: phụ nữ mang thai, tùy theo tuổi thai
• > 117.000 mIU/ml: có thể là đa thai, thai trứng, hoặc bất thường di truyền
• Thấp hơn mức bình thường: nguy cơ thai ngoài tử cung, sảy thai, thai lưu

Xét nghiệm beta hcg bao nhiêu là có thai?

Trứng sau khi đã được thụ tinh sẽ nhanh chóng di chuyển vào tử cung để làm tổ, sau 8 -9 ngày hormone hcg sẽ được tiết ra bởi nhau thai.

Thường phụ nữ mang thai khi xét nghiệm nồng độ beta hcg sẽ đạt > 5 IU/l. Như vậy, chỉ số xét nghiệm beta hcg chứng tỏ bản thân nữ giới đã mang thai là trên 5 IU/l. Tùy theo sự phát triển của thai nhi, nồng độ hcg sẽ có sự thay đổi, cụ thể:

• Thai 1 tuần tuổi, chỉ số hcg sẽ từ 5 – 50 IU/l.
• Thai 2 tuần tuổi hcg sẽ là 50 – 500 IU/l.
• Thai 3 tuần tuổi, hcg từ 100 – 10.000 IU/l).
• Thai 4 tuần tuổi, hcg từ 1.080 – 30.000 IU/l.
• Thai từ tuần thứ 6 đến tuần thứ 8 sẽ dao động từ 3.500 – 115.000 IU/l.
• Thai tuần thứ 2 hcg sẽ dao động từ 12.000 – 270.000 IU/l.
• Thai tuần thứ 13 đến tuần thứ 16, nồng độ hcg sẽ là khoảng 200.000 IU/l.

Một số câu hỏi thường gặp về HCG

Xét nghiệm hcg dương tính nhưng thử que 1 vạch

Xét nghiệm hcg dương tính nhưng thử que 1 vạch là hiện tượng rất nhiều chị em phụ nữ gặp phải. Nguyên nhân có thể là do:

• Que thử thai kém chất lượng, đã hết hạn sử dụng
• Uống quá nhiều nước trước khi sử dụng que thử khiến nước tiểu bị loãng, ảnh hưởng đến độ hcg có trong nước tiểu.
• Chị em sử dụng que thử quá sớm
• Nữ giới thử que không đúng quy trình
• Mắc bệnh phụ khoa nào đó

Vì thế, để kết quả que thử thai chính xác, phù hợp chỉ số xét nghiệm hcg các bạn cần phải sử dụng que thử uy tín chất lượng, còn hạn sử dụng, trước khi thử que thử không nên uống nhiều nước, cần sử dụng que thử theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.  Trong trường hợp do bệnh lý gây ra, chị em cần thăm khám bác sĩ ngay.

Xét nghiệm beta hcg bao lâu có kết quả?

Thông thường, sau 1 – 2 giờ làm xét nghiệm máu, bạn đã có kết quả. Một số cơ sở có thể trả chậm hơn trong ngày.

Chi phí xét nghiệm beta HCG

Chi phí dao động khoảng 100.000 – 300.000 đồng, tùy cơ sở y tế và phương pháp xét nghiệm.

Xét nghiệm HCG, đặc biệt là beta HCG, là phương pháp quan trọng giúp phát hiện sớm mang thai và theo dõi sức khỏe thai kỳ. Việc hiểu và đọc đúng kết quả HCG sẽ giúp bạn chủ động chăm sóc thai nhi tốt hơn.

Nếu có dấu hiệu nghi ngờ mang thai hoặc cần tư vấn về sức khỏe sinh sản, bạn nên đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và xét nghiệm chính xác.

"Tác giả"Tạ Thị Hồng Duyên

Thạc sĩ, Bác sĩ CKI Sản phụ khoa Tạ Thị Hồng Duyên là bác sĩ sản phụ khoa có hơn 30 năm kinh nghiệm chăm sóc sinh sản phụ nữ, chăm sóc thai kỳ, phẫu thuật sản khoa, điều trị vô sinh, hoặc chăm sóc sau sinh. Bác sĩ Duyên là bác sĩ ưu tú có nhiều giải thưởng và được báo chí công nhận, được nhiều bệnh nhân yêu quý.