7+ THÔNG TIN LIÊN QUAN ĐẾN MẤT KINH NGUYỆT
Mất kinh nguyệt 2, 3 tháng do đâu. Mất kinh nguyệt có dẫn đến vô sinh không? Phần lớn chị em mất kinh nguyệt đột ngột thường cho rằng bản thân đã mang thai. Tuy nhiên theo các bác sĩ, hiện tượng này có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý liên quan đến buồng trứng, tử cung. Vì thế, nữ giới không được chủ quan trước hiện tượng này.
Mục lục:
Mất kinh nguyệt là gì?
Mất kinh nguyệt (vô kinh) là tình trạng không xuất hiện kinh nguyệt trong một khoảng thời gian nhất định. Tình trạng này được chia thành 2 dạng chính bao gồm:
- Mất kinh nguyệt nguyên phát:
Trường hợp người chưa có kinh dù đã 15 tuổi trở lên và đã có các dấu hiệu dậy thì khác nhưng chưa có kinh, được gọi là mất kinh nguyệt nguyên phát.
- Mất kinh nguyệt thứ phát:
Đây là tình trạng người đã từng có kinh nhưng bị mất 3 kỳ kinh liên tiếp. Theo đó, mất kinh nguyệt có thể tạm thời hay kéo dài liên tục. Một số rất ít trường hợp có thể vô kinh vĩnh viễn.
Để chẩn đoán và phân loại chính xác tình trạng mất kinh, bác sĩ sẽ tiến hành hỏi bệnh, thăm khám và làm một số xét nghiệm cần thiết.
Dấu hiệu giúp bạn nhận biết bản thân bị mất kinh nguyệt
Triệu chứng của mất kinh phổ biến là không có kinh nguyệt. Ngoài ra, tùy thuộc vào nguyên nhân mà người bệnh sẽ có những biểu hiện khác nhau.
Dấu hiệu mất kinh nguyệt không xuất hiện riêng lẻ mà thường đi kèm với các biểu hiện khác như:
- Không thấy kinh từ 3 tháng liên tiếp trở lên (với người có chu kỳ đều) Hoặc từ 6 tháng trở lên (với người từng có kinh không đều)
- Lượng máu ra thay đổi đáng kể. Cách so sánh trực quan nhất là số băng vệ sinh cần dùng.
- Các triệu chứng kèm theo khi hành kinh: Đau bụng, đau lưng, tức ngực…
- Rối loạn nội tiết tố: Da sạm, nổi mụn nhiều, da dầu, rụng tóc, rậm lông bất thường ở mặt, ngực, bụng
- Tăng cân hoặc sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân
- Cơ thể mệt mỏi, uể oải, giảm sức sống
- Căng tức ngực kéo dài, tiết sữa dù không mang thai hay không cho con bú
- Khô âm đạo, đau rát khi quan hệ và giảm khoái cảm giảm rõ rệt
Nguyên nhân khiến nữ giới bị mất kinh nguyệt 3, 5 tháng thậm chí là 1 năm
Có nhiều nguyên nhân khác nhau có thể dẫn đến tình trạng mất kinh nguyệt. Sau đây là những nguyên nhân phổ biến:
Mang thai
Trễ kinh, mất kinh nguyệt mà trước đó có hoạt động tình dục thì cần nghĩ ngay đến khả năng mang thai. Nếu trễ kinh quá 7 ngày mà chu kỳ kinh trước đó bình thường thì chị em có thể sử dụng que thử thai để tự chẩn đoán tại nhà.
Căng thẳng và các vấn đề tâm lý khác
Khác với suy nghĩ của nhiều người, vấn đề tâm lý thực sự có tác động đến chu kỳ kinh nguyệt. Căng thẳng và lo âu có thể thay đổi thời gian hành kinh cùng các triệu chứng kèm theo. Một số trường hợp có thể gây mất kinh nguyệt.
Xem Thêm: Bị rối loạn kinh nguyệt là gì? Nguyên nhân & Triệu chứng phổ biến
Các vấn đề về dinh dưỡng và cân nặng
Suy dinh dưỡng, chế độ ăn kiêng cực đoan hoặc ăn chay không đúng cách kéo dài có thể gây vô kinh. Đây là tình trạng thường gặp khi ép cân không đúng cách hay chứng biếng ăn, rối loạn ăn uống.
Ngược lại, tình trạng thừa cân béo phì cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tần suất và tính chất của chu kỳ kinh nguyệt.
Sử dụng thuốc tránh thai
Thuốc tránh thai với các nội tiết tố sẽ thay đổi những tính chất trong chu kỳ kinh nguyệt. Tình trạng này thường không đáng lo ngại. Khi ngừng sử dụng, hầu hết chị em phụ nữ sẽ hành kinh lại như cũ.
Mãn kinh
Khi bước vào tuổi mãn kinh, những lần hành kinh sẽ dần thay đổi về thời gian và tính chất ra máu. Các kỳ kinh thưa dần cho đến khi mất hẳn.
Thời kỳ mãn kinh là quá trình tất yếu của lão hóa. Thông thường phụ nữ sẽ bước vào thời kỳ mãn kinh khi 45 – 55. tuổi. Có những trường hợp đặc biệt, mãn kinh sớm trước 40 tuổi có thể báo hiệu một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn khác.
Hội chứng buồng trứng đa nang
Buồng trứng đa nang là bệnh lý phổ biến nhất gây ra tình trạng thưa kinh hoặc mất kinh nguyệt. Người mắc hội chứng này có nguy cơ vô sinh cũng như mắc các bệnh lý khác kèm theo.
Mất kinh nguyệt có nguy hiểm không?
Kinh nguyệt là thước đo sức khỏe sinh sản của chị em phụ nữ. Do đó, khi bị mất kinh sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và sức khỏe sinh sản của chị em. Trong đó, nghiêm trọng nhất là những biến chứng sau:
- Vô sinh và ảnh hưởng đến thai kỳ
Mất kinh đồng nghĩa với không rụng trứng, quá trình thụ thai không thể xảy ra. Thêm vào đó, sự mất cân bằng hormone sinh dục nữ (estrogen, progesterone) có thể làm giảm chất lượng trứng, ây khó đậu thai, tăng nguy cơ sảy thai sớm, thai kém phát triển hoặc biến chứng thai kỳ.
- Rối loạn tâm lý
Mất kinh thường đi kèm stress, lo âu, căng thẳng kéo dài. Nhiều chị em còn khó ngủ, chất lượng giấc ngủ giảm sút ảnh hưởng đến sự tập trung và hiệu suất lao động.
Một số trường hợp có thể bị trầm cảm nhẹ đến trung bình. Tình trạng tâm lý tiêu cực lại tiếp tục làm nặng thêm rối loạn nội tiết, tạo thành vòng xoắn bệnh lý.
- Bệnh loãng xương và tim mạch
Thiếu hụt estrogen làm mất tác dụng bảo vệ tim mạch tự nhiên của cơ thể nữ giới. Hệ quả có thể bao gồm rối loạn mỡ máu, xơ vữa động mạch, tăng nguy cơ đau tim và các bệnh mạch vành.
- Đau nhức xương chậu
Trường hợp mất kinh nguyệt do bất thường giải phẫu (dính buồng tử cung, tắc đường thoát kinh…), máu kinh không thoát ra ngoài gây ứ trệ, dẫn đến đau tức, đau âm ỉ vùng xương chậu. Nếu không xử lý kịp thời có thể tiến triển thành viêm nhiễm.
Chẩn đoán mất kinh nguyệt (vô kinh) ở nữ giới
Việc chẩn đoán và điều trị vô kinh sớm là điều cần thiết. Nhằm hạn chế biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của chị em.
Do đó, khi kinh nguyệt bỗng nhiên biến mất, hoặc bé gái đến tuổi dậy thì nhưng chưa có kinh. Cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế để được chữa trị kịp thời.
Tại đây, các bác sĩ có thể áp dụng một số kỹ thuật dưới đây để chẩn đoán bệnh:
- Bác sĩ hỏi thăm về các bệnh lý từng gặp phải.
- Khám lâm sàng;
- Siêu âm hoặc chụp X quang cơ quan sinh dục.
- Chụp CT hoặc MRI nếu nghi ngờ buồng trứng, tuyến yên, tử cung, vùng hạ đồi gặp bất thường.
Cách chữa mất kinh nguyệt hiệu quả
Cách chữa mất kinh nguyệt hiệu quả phụ thuộc vào từng nguyên nhân gây bệnh. Chị em lưu ý không tự ý chữa trị để tránh tình trạng bệnh nặng nề hơn.
Cách chữa mất kinh nguyên phát
Với những chị em bị mất kinh nguyệt nguyên phát sẽ được làm xét nghiệm chức năng buồng trứng để kiểm tra. Nếu nguyên nhân là do vấn đề di truyền, cơ quan sinh sản bất thường thì bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật để chữa trị.
Điều trị mất kinh thứ phát
Tùy vào từng gây mất kinh thứ phát mà sẽ áp dụng một trong những cách chữa trị dưới đây:
Thay đổi chế độ dinh dưỡng
Nếu nguyên nhân mất kinh do giảm hoặc tăng cân đột ngột, chị em cần lưu ý đến chế độ dinh dưỡng hàng ngày:
- Không ăn kiêng quá mức, không nhịn ăn kéo dài.
- Bổ sung đầy đủ các nhóm chất thiết yếu như chất đạm (protein): thịt nạc, cá, trứng, sữa, các loại đậu… giúp tổng hợp hormone.
- Chất béo lành mạnh: dầu oliu, quả bơ, các loại hạt… cần thiết cho việc sản xuất estrogen.
- Tinh bột tốt: gạo lứt, khoai, ngũ cốc nguyên hạt giúp ổn định đường huyết và nội tiết.
- Tăng cường sắt, kẽm, canxi, vitamin D, vitamin nhóm B giúp điều hòa kinh nguyệt và bảo vệ hệ xương.
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi để bổ sung chất xơ và vi chất tự nhiên.
- Hạn chế các yếu tố gây rối loạn nội tiết như đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều đường, nhiều dầu mỡ,…
- Hạn chế rượu bia, cà phê và các chất kích thích.
- Giảm hoặc tăng cân từ từ, có lộ trình, không ép cân trong thời gian ngắn.
Kiểm soát căng thẳng
Như đã chia sẻ, stress là một trong những nguyên nhân gây vô kinh ở nữ giới. Do đó, nếu chị em bị mất kinh do stress thì cần phải kiểm soát căng thẳng để cải thiện bệnh.
Một số lời khuyên cho chị em trong trường hợp này bao gồm:
- Không làm việc quá sức, tốt nhất, chỉ nên làm từ 6 – 8 giờ/ngày.
- Ngủ đủ giấc, không thức khuya, ngủ ít nhất 8 giờ/ngày.
- Xem phim, mua sắm, đọc sách để giảm căng thẳng, mệt mỏi.
- Trước khi đi ngủ nên massage hoặc bấm huyệt để cơ thể được thư giãn.
- Tập Yoga hoặc thiền để điều hòa cảm xúc, hạn chế căng thẳng.
- Chia sẻ những khó khăn với bạn đời, người thân để giải tỏa căng thẳng, lo âu trong cuộc sống.
Điều chỉnh cường độ luyện tập
Nếu chị em luyện tập quá mức hoặc không luyện tập sẽ khiến chức năng buồng trứng suy giảm và gây vô sinh. Do đó, chị em cần điều chỉ cường độ luyện tập phù hợp để cải thiện chu kỳ kinh.
- Với những vận động viên nữ nên trao đổi với huấn luyện viên để thay đổi chế độ dinh dưỡng và cường độ tập phù hợp.
- Mhững lười vận động nên tập luyện mỗi ngày từ 15 – 30 phút. Nên làm quen với các bộ môn có cường độ phù hợp như Yoga, bơi lội, đi bộ, xe đạp…
Thuốc chữa mất kinh nguyệt
Thuốc chữa mất kinh nguyệt được áp dụng cho chị em mất kinh nguyệt do rối loạn nội tiết tố. Vậy mất kinh nguyệt uống thuốc gì? Một số thuốc bác sĩ có thể chỉ định gồm:
- Thuốc tránh thai nội tiết;
- Thuốc bổ sung estrogen và progesterone.
Lưu ý: Nữ giới chỉ dùng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc bởi có thể làm tăng sinh các khối u bất thường và có thể gây tác dụng phụ không mong muốn.
Phẫu thuật
Trường hợp mất kinh nguyệt do sẹo tử cung, suy buồng trứng, tăng sản tuyến thượng thận hay tuyến giáp… nữ giới sẽ được chỉ định để phẫu thuật. Việc phẫu thuật có thể gây những biến chứng nguy hiểm. Do đó, bác sĩ sẽ cân nhắc kĩ lưỡng trước khi áp dụng thủ thuật.
Phòng ngừa nguy cơ mất kinh nguyệt
Theo các bác sĩ, nếu nguyên nhân mất kinh là do chế độ dinh dưỡng, lối sống hay do luyện tập thì có thể phòng ngừa. Còn nếu nguyên nhân là do các bất thường ở tử cung, buồng trứng, tuyến yên thì có thể chữa trị nếu phát hiện sớm.
Để phòng tình trạng mất kinh nguyệt đột ngột, chị em cần lưu ý những vấn đề sau:
- Duy trì cân nặng ổn định, tránh tăng hoặc giảm cân quá nhanh.
- Không ăn kiêng cực đoan, không nhịn ăn kéo dài.
- Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân đối
- Bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng, cân bằng nhóm chất đạm – béo – tinh bột, ăn nhiều thực phẩm chứa vitamin và khoáng chất cần thiết cho nội tiết nữ như sắt, kẽm, canxi, vitamin D, vitamin nhóm B.
- Hạn chế đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều đường, nhiều dầu mỡ.
- Ngủ đủ 7 – 8 giờ mỗi ngày. Tránh thức khuya kéo dài và kiểm soát căng thẳng, stress
- Tập luyện đều đặn, ưu tiên vận động nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, yoga.
- Không tự ý dùng thuốc tránh thai, thuốc nội tiết khi chưa có chỉ định y khoa.
- Khám phụ khoa và kiểm tra nội tiết 6 tháng/lần hoặc theo chỉ định.
Mất kinh nguyệt ảnh hưởng đến mọi mặt của sức khỏe và khả năng sinh sản của chị em phụ nữ. Do đó, khi kinh nguyệt bỗng nhiên biến mất, hoặc đến tuổi dậy thì chưa có kinh. Chị em nên đi thăm khám sớm để được chữa trị kịp thời.
