KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG Ứ DỊCH LÒNG TỬ CUNG
Ứ dịch lòng tử cung là biến chứng thường gặp sau khi sinh nở hoặc phá thai. Nếu không phát hiện và khắc phục kịp thời, tình trạng ứ dịch lòng tử cung có thể gây nhiều sự ảnh hưởng tới sức khỏe và khả năng sinh sản người phụ nữ.
Vậy, dấu hiệu nhận biết ứ dịch lòng tử cung là gì? Làm sao để hết ứ dịch lòng tử cung? Kinh nghiệm chữa ứ dịch tử cung sau sinh như thế nào?… Tất cả những vấn đề này sẽ được các chuyên gia Phòng khám Đa khoa Quốc tế Hà Nội giải đáp ngay sau đây.
Mục lục:
Ứ dịch lòng tử cung là gì?
Sau sinh hoặc sau sảy thai, tử cung sẽ bắt đầu co hồi, đẩy sản dịch ra ngoài nhằm làm sạch tử cung. Tuy nhiên, nếu sản dịch (gồm mô, máu cục, mảnh vụn nội mạc tử cung bong tróc và chất nhầy) không thoát ra ngoài, bị ứ đọng lại sẽ dẫn đến tình trạng ứ dịch lòng tử cung hay bế sản dịch.
Trong giai đoạn hậu sản, khi cổ tử cung mở và sức đề kháng của nữ giới suy giảm, tình trạng ứ dịch lòng tử cung tạo điều kiện thuận lợi để vi khuẩn sinh sôi phát triển và gây viêm nhiễm. Hệ quả là nữ giới cảm thấy đau bụng dưới kéo dài, sốt, mệt mỏi, rong huyết bất thường,…
Dấu hiệu ứ dịch lòng tử cung
Dấu hiệu ứ dịch lòng tử cung cần khám chuyên khoa càng sớm càng tốt:
- Sản dịch ra rất ít hoặc không ra, đặc biệt nguy hiểm nếu kèm theo sốt hoặc đau bụng dữ dội
- Sản dịch có mùi hôi tanh nặng, mùi thối cảnh báo nhiễm trùng trong buồng tử cung
- Màu sắc sản dịch bất thường, đỏ sẫm kéo dài lẫn nhiều cục máu đông thau vì chuyển dần từ đỏ sang nâu và hồng, rồi trắng.
- Đau bụng dưới âm ỉ hoặc đau tức. Cơn đau tăng lên khi đi lại, khi thay đổi tư thế hoặc khi ấn vào vùng hạ vị.
- Cảm giác nặng bụng, căng tức vùng tử cung. Sờ vào thấy tử cung to, mềm, không nhỏ dần đi
- Dấu hiệu phụ khoa kèm theo: Âm đạo đau rát, cổ tử cung phù nề, đau khi thăm khám, rong huyết kéo dài,…
- Cảm giác mệt mỏi, uể oải, cơ thể hồi phục chậm hơn bình thường
- Sốt nhẹ hoặc sốt cao (≥ 38°C), kèm theo ớn lạnh, gai rét
- Chán ăn, buồn nôn. Nhịp tim nhanh, nhất là khi có nhiễm trùng
Nếu có những biểu hiện này, cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
Nguyên nhân ứ dịch lòng tử cung
Ứ dịch lòng tử cung (bế sản dịch) xuất phát từ một số nguyên nhân sau:
Do tử cung co bóp yếu
Sau sinh, sau sảy thai hoặc sau thủ thuật buồng tử cung, tử cung cần co bóp mạnh để đẩy sản dịch ra ngoài, cầm máu và trở về kích thước ban đầu. Khi tử cung co bóp yếu hoặc không đều, sản dịch sẽ không được tống xuất, dẫn đến ứ đọng. Yếu tố làm tử cung co hồi kém: sinh mổ, chuyển dạ kéo dài, đa thai, đa ối, thai to, cơ tử cung bị co giãn quá mức,…
Sót nhau, sót màng rau
Trong quá trình phá thai, nếu một phần bánh rau hoặc màng rau không được lấy hết sẽ làm cản trở sự co hồi của tử cung, gây chảy máu kéo dài và tăng nguy cơ viêm nhiễm nội mạc tử cung, nhiễm trùng hậu sản.
Cổ tử cung bị co thắt hoặc bít tắc
Ngay cả khi tử cung vẫn co bóp, sản dịch có thể không thoát ra ngoài nếu cổ tử cung bị co thắt mạnh, phù nề hoặc bị bít kín. Nguyên nhân gây co thắt cổ tử cung thường là do phản ứng đau, nhiễm trùng, sang chấn sau sinh hoặc do can thiệp thủ thuật không đúng kỹ thuật.
Nhiễm trùng hậu sản
Cổ tử cung mở trong giai đoạn hậu sản là nguyên nhân hàng đầu khiến vi khuẩn xâm nhập từ âm đạo vào buồng tử cung từ. Hệ quả là viêm nội mạc tử cung, rối loạn quá trình co bóp tử cung, khiến tử cung co hồi kém, dịch viêm, mủ, máu ứ đọng trong lòng tử cung
Ứ dịch lòng tử cung do chuyển dạ lâu hoặc chưa chuyển dạ khi sinh mổ:
Nhiều trường hợp ứ dịch lòng tử cung 7mm có thể thai phụ chuyển dạ lâu hoặc chưa chuyển dạ khi sinh mổ. Nguyên nhân do lúc này tử cung còn đóng kín nên sản dịch không thể thoát ra ngoài mà ứ đọng lại bên trong.
Lòng tử cung ứ dịch do nạo phá thai
Bệnh nhân đình chỉ thai nghén nhiều lần có nguy cơ gặp nhiều biến chứng trong đó có ứ dịch tử cung sau khi phá thai.
Yếu tố cơ địa và bệnh lý nền
Một số phụ nữ có nguy cơ cao bị ứ dịch lòng tử cung như:
- Thiếu máu nặng
- Suy nhược cơ thể
- Rối loạn đông máu
- Bệnh nội tiết
- Suy giảm miễn dịch
Các yếu tố này làm giảm khả năng hồi phục của tử cung, dẫn đến tình trạng ứ dịch kéo dài.
Ứ dịch trong lòng tử cung có nguy hiểm không?
Ứ dịch trong lòng tử cung có nguy hiểm không? Theo các bác sĩ, mặc dù ứ sản dịch không đe dọa đến tính mạng của sản phụ nhưng có thể gặp nhiều biến chứng.
Cụ thể, bệnh nhân có thể gặp một số biến chứng dưới đây:
Dịch lòng tử cung 9mm làm giảm chất lượng cuộc sống
Ứ dịch lòng tử cung 9mm làm giảm chất lượng cuộc sống. Cảm giác đau bụng âm ỉ đến dữ dội, đau rát, vùng kín có mùi hôi khiến người bệnh mệt mỏi, khó chịu, mất tập trung,… Thậm chí tự ti, ngại giao tiếp, lo lắng kéo dài và cáu gắt, bực bội. Tình trạng này kéo dài ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và công việc thường ngày của chị em.
Tăng nguy cơ vô sinh – hiếm muộn
Biến chứng sót thai, sót nhau sau sinh hoặc sau phá thai dẫn đến ứ dịch lòng tử cung nếu không khắc phục sớm sẽ gây viêm nội mạc tử cung, viêm tắc vòi trứng. Điều này khiến bệnh nhân dễ mang thai ngoài tử cung hoặc có nguy cơ sảy thai, sinh non cao sau này.
Lòng tử cung có dịch ảnh hưởng đến chất lượng tình dục
Thông thường, sau khi sinh hoặc đình chỉ thai sản phụ sẽ được khuyến cáo kiêng quan hệ. Tuy nhiên, trong thời gian này nếu lòng tử cung ứ dịch sẽ khiến chị em cũng không còn hứng thú chuyện yêu. Việc lãnh cảm ân ái lâu dần có thể ảnh hưởng đến hạnh phúc lứa đôi.
Tử cung có dịch gây ra các bệnh phụ khoa
Lượng dịch ứ trong lòng tử cung lâu ngày làm tăng nguy cơ mắc viêm nhiễm phụ khoa: viêm tử cung, viêm nội mạc tử cung, viêm buồng trứng, tắc vòi trứng,…Hệ quả không chỉ là vô sinh – hiếm muộn mà còn là suy giảm sức khoẻ tổng thể.
Ứ dịch trong tử cung sau hút thai
Ứ dịch tử cung không chỉ gặp ở những phụ nữ sau sinh mà các bạn sau nạo hút thai cũng có thể gặp.
Dịch trong tử cung sau hút thai được hiểu là tình trạng phá thai sót. Lúc này, các cục máu đông và nhau thai chữa nạo ra hết và đọn ở tử cung. Dù lượng dịch đọng lại do tình trạng này ít hay nhiều đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh.
Theo các bác sĩ, nguyên nhân dẫn đến tình trạng ứ dịch lòng tử cung sau khi phá thai nội khoa hay hút thai gồm:
- Sau khi đình chỉ thai kinh nguyệt bị rối loạn;
- Phá thai bằng thuốc, hút thai không thành công;
- Cổ tử cung đóng khiến sản dịch không được tống ra ngoài hết.
Sau khi phá thai, nếu dịch đọng lại trong lòng tử cung chị em sẽ có những biểu hiện dưới đây:
- Ra máu kéo dài, đồng thời ra máu có lẫn kèm cục máu đông;
- Đau bụng dưới dữ dội;
- Sốt, ớn lạnh;
- Sau khi phá thai không thấy ra máu;
- Ra nhiều khí hư có mùi hôi;
- Sản dịch có mùi hôi;
- Máu loãng sẫm màu;
- Tử cung co hồi chậm, tử cung bị sưng, ấn vào thấy đau;
- Phá thai 1 tháng nhưng không thấy kinh nguyệt trở lại.
Cách điều trị ứ dịch lòng tử cung
Điều trị ứ dịch lòng tử cung hiệu quả cần phụ thuộc vào lượng dịch ứ, nguyên nhân cũng như tình trạng có nhiễm trùng hay không. Hiện có 2 hương pháp điều trị ứ dịch lòng tử cung phổ biến là dùng thuốc và can thiệp thủ thuật:
Dùng thuốc điều trị ứ dịch lòng tử cung
- Thuốc tăng co bóp tử cung: Áp dụng khi tử cung co hồi kém, dịch ứ ít đến trung bình và không có tình trạng sót thai. Thuốc có tác dụng kích thích tử cung co bóp để đẩy sản dịch ra ngoài.
- Thuốc kháng sinh: Thuốc chỉ định khi có dấu hiệu nhiễm trùng, sốt cao, sản dịch có mùi hôi,… Mục đích là tiêu diệt vi khuẩn, ngăn viêm nội mạc tử cung và phòng biến chứng nhiễm trùng huyết
- Thuốc giảm đau, hạ sốt: Công dụng chính là giảm đau bụng dưới, giúp người bệnh nâng cao thể trạng, hồi hục nhanh và ăn uống tốt hơn,
Nong cổ tử cung, dẫn lưu dịch
Phương pháp này được áp dụng khi cổ tử cung co thắt kém, dịch không thoát ra ngoài được dẫn đến ứ đọng. Thủ thuật nong, dẫn lưu dịch giúp giải phóng dòng chảy sản dịch, loại bỏ nhanh tình trạng ứ dịch và giảm đau nhanh chóng.
Hút – nạo buồng tử cung
Thủ thuật hút – nạo áo dụng với trường hợp sót nhau, sót màng, dịch ứ nhiều và không đáp ứng khi điều trị bằng thuốc.
Thủ thuật này có tác động đến tử cung nên yêu cầu bác sĩ thực hiện phải giỏi chuyên môn, cơ sở y tế uy tín. Do đó, người bệnh nên cân nhắc trong việc lựa chọn địa chỉ thực hiện. Nếu được sản dịch được bác sĩ phụ khoa giỏi chuyên môn hút thì sẽ không xảy ra tình trạng đau đớn.
Phóng tránh bế sản dịch sau sinh
Sau khi sinh chị em cần lưu ý những vấn đề sau để sản dịch được tống ra ngoài:
Vệ sinh vùng kín sạch sẽ
Sau sinh hoặc sau phá thai tử cung vẫn co bóp để đẩy sản dịch ra ngoài. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để các vi khuẩn tấn công và gây bệnh.
Do đó, sản phụ cần lưu ý vệ sinh vùng kín sạch sẽ, thay băng vệ sinh liên tục. Mỗi khi đi tiểu tiện nên vệ sinh bằng nước ấm, hoặc dùng dung dịch vệ sinh pha loãng để rửa.
Vận động và nghỉ ngơi hợp lý
Vận động và nghỉ ngơi hợp lý cũng là giải pháp giúp bệnh nhân nhanh chóng hết sản dịch, phục hồi sức khỏe. Theo đó, sau sinh thai phụ nên vận động, đi lại nhẹ nhàng để máu huyết lưu thông.
Với những thai phụ sinh mổ, sau khi rút ống thông tiểu thì nên tập đi bộ để tránh táo bón, xuất hiện cục máu đông hay viêm phổi. Ngoài ra, việc đi bộ nhẹ nhàng còn giúp chị em tránh nguy cơ gặp biến chứng sau phẫu thuật.
Cho bé bú sớm
Sau sinh các bác sĩ thường khuyến cáo mẹ cho con bú sớm để tăng sức đề kháng cho trẻ. Đồng thời, giúp tử cung phục hồi nhanh, giảm nguy cơ băng huyết.
Không nằm gác chân, nịt bụng quá chặt
Nhiều sản phụ có thói quen gác chân lên nhau để giúp âm đạo khép lại. Tuy nhiên, điều này vô tình khiến sản dịch không thể thoát ra ngoài và bị ứ đọng ở bên trong tử cung.
Ngoài ra, sản phụ cũng không nên nịt bụng chặt vì sẽ ảnh hưởng sự phục hồi của thành bụng. Việc nịt bụng để làm đẹp sau sinh có thể tăng nguy cơ gây sa tử cung, sản dịch ứ đọng, phình âm đạo.
Ứ dịch lòng tử cung nên ăn gì?
Từ lâu, dân gian truyền tai nhau nhiều món ăn giúp sản dịch được đẩy sạch ra ngoài. Theo đó, kể cải thiện tình trạng ứ dịch lòng tử cung, chị em có thể sử dụng một số món ăn, thức uống dưới đây:
Uống nước chè vằng
Uống nước chè vằng sau sinh là một trong những cách điều trị ứ dịch lòng tử cung được nhiều chị em sử dụng. Chị em có thể mua chè vằng hoặc cao chè vằng về hãm và uống mỗi ngày. Nước chè vằng không giúp đẩy sản dịch đẩy ra ngoài mà còn giúp lợi sữa, bổ máu, giảm cân.
Ăn canh trứng với đậu phụ
Nhắc đến cách chữa ứ sản dịch bằng món ăn thì không thể không kể canh trứng với đậu phụ.
Cách thực hiện như sau:
- Đầu tiên, chị em chuẩn bị 2 bìa đậu phụ, 2 quả trứng gà và đường trắng.
- Đậu phụ cắt miếng nhỏ, sau đó nấu cùng với trứng và nêm nếm vừa ăn.
Với món ăn này, chị em ăn vào vào sáng sớm khi bụng đói. Sử dụng liên tục trong 4 ngày để sản dịch được tống sạch ra ngoài.
Ăn canh hoặc uống nước rau ngót
Nấu canh rau ngót hoặc uống nước rau ngót cũng là cách xử trí bế sản dịch chị em không nên bỏ qua. Ngoài ra, sử dụng thường xuyên còn giúp thai phụ tăng sức đề kháng, lợi sữa hiệu quả.
Cách thực hiện như sau:
- Uống nước rau ngót: Chị em ngâm rau ngót với nước muối, sau đó rửa lại thật sạch và để ráo. Cho rau ngót vào máy xay sinh tố với một chút muối. Mỗi ngày uống 1 cốc, dùng liên tục từ 3 – 5 ngày.
- Canh rau ngót: Chị em có thể nấu canh rau ngót chung với thịt băm để giúp sản dịch ra ngoài.
Trên đây là những thông tin về ứ dịch lòng tử cung là gì? Nguyên nhân và cách khắc phục. Nếu chị em đang có biểu hiện của ứ dịch lòng tử cung, hãy nhanh chóng đến các cơ sở y tế để được điều trị kịp thời.
