TẮC KINH NGUYỆT LÀ GÌ? NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ
Mọi dấu hiệu bất thường xảy ra trong chu kỳ kinh nguyệt đều được coi là vấn đề nguy hại đối với sức khỏe sinh sản nữ giới. Và hiện tượng tắc kinh nguyệt cũng không phải là ngoại lệ. Trên thực tế có rất nhiều nguyên nhân khiến nữ giới bị tắc kinh, trong đó nguy hại nhất là những nguyên nhân từ các bệnh lý ở cơ quan sinh dục.
Để ngăn chặn các biến chứng nguy hại do hiện tượng tắc kinh gây ra. Dưới đây các chuyên gia Phòng khám Đa khoa Quốc tế Hà Nội sẽ giúp các chị em giải đáp những thắc mắc như: Tắc kinh nguyệt là gì? Nguyên nhân tại sao nữ giới bị tắc kinh? Tắc kinh nguyệt nguy hiểm không? Cách điều trị tắc kinh như thế nào?…
Mục lục:
Tắc kinh nguyệt là gì?
Tắc kinh nguyệt là tình trạng máu kinh không thể thoát ra ngoài do đường dẫn kinh bị cản trở hoặc một vị trí nào đó của cơ quan sinh dục nữ bị bít tắc. Chị em có thể tắc kinh 1 tháng, 2 tháng, 3 tháng hay thậm chí chu kỳ bỗng dưng biến mất hoàn toàn không rõ lý do.
Tắc kinh nguyệt khác với vô sinh (không có kinh) do rối loạn nội tiết tố. Cụ thể, khi bị tắc kinh, kinh nguyệt vẫn được tạo ra nhưng không thoát ra được. Máu kinh thường ứ đọng trong tử cung, cổ tử cung hoặc âm đạo. Nếu không xử trí sớm, tình trạng này sẽ gây đau bụng dữ dội, nhiễm trùng sinh dục và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản về sau.
Xét một cách đại thể, tắc kinh thuộc vào nhóm bệnh lý kinh nguyệt không đều. Nếu phân loại chi tiết theo thời điểm xuất hiện thì chúng gồm 2 loại:
Tắc kinh nguyên phát
Tắc kinh nguyệt nguyên phát xảy ra ở nữ giới đến tuổi dậy thì nhưng chưa từng có kinh.
Nguyên nhân thường do bất thường bẩm sinh:
- Màng trinh không thủng
- Âm đạo bị bít
- Cổ tử cung không thông
- Dị dạng tử cung
Điều này khiến nữ giới không có kinh nguyệt, đau bụng theo chu kỳ bụng dưới căng tức dẫn.
Tắc kinh thứ phát
Tắc kinh nguyệt thứ phát là tình trạng nữ giới có kinh nguyệt bình thường nhưng sau đó bị tắc nghẽn. Nguyên nhân thường được đề cập đến là:
- Dính cổ tử cung sau nạo hút thai
- Sẹo xơ sau phẫu thuật tử cung
- Viêm nhiễm phụ khoa mạn tính
- U xơ, polyp chèn ép đường thoát kinh
Dấu hiệu nhận biết tắc kinh nguyệt
Thời gian không thấy kinh nguyệt là dấu hiệu tắc kinh điển hình nhất. Nhưng tình trạng này vẫn có thêm một số biểu hiện khác để chị em nhận biết như:
- Đau bụng dưới theo chu kỳ nhưng không thấy kinh. Cơn đau âm ỉ sau đó tăng dẫn theo từng chu kỳ.
- Không thấy kinh hoặc kinh ra rất ít, nhỏ giọt, màu sẫm kéo dàiCăng tức, nặng nề bụng dưới. Cảm giác rõ hơn
- khi ngồi lâu hoặc đến gần kỳ kinh
- Sờ thất khối căng phồng bất thường vùng bụng dưới hoặc âm đạo
- Đau sâu khi quan hệ tình dục, cảm giác chèn ép, không giảm dù thay đổi tư thế’
- Tiểu khó, tiểu lắt nhắt, mót tiểu nhưng không đi được, Có thể kèm yheo táo bón do tử cung to chèn éo bàng quang, trực tràng.
- Cơ thể mệt mỏi, buồn nôn, đôi khi sốt nhẹ
- Ham muốn tình dục suy giảm
- Tâm trạng thay đổi thất thường, không ổn định, rất dễ nổi nóng.
Bên cạnh đó, tùy theo từng nguyên nhân cụ thể mà tình trạng tắc kinh nguyệt sẽ có thêm các triệu chứng khác.
Nguyên nhân tắc kinh nguyệt là gì?
Tắc kinh nguyệt khởi phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, được chia thành 2 loại chính là sinh lý và bệnh lý:
Nguyên nhân tắc kinh sinh lý
- Căng thẳng, stress tâm lý kéo dài, áp lực công việc, học tập, mất ngủ,… có thể ức chế hoạt động phóng noãn, làm rối loạn nội tiết tố nữ. Từ đó dẫn đến kinh nguyệt đến muộn, thưa dần hoặc tắc kinh tạm thời.
- Việc sử dụng chất kích thích như rượu bia, thuốc lá hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc nội tiết, thuốc an thần, thuốc tránh thai,… có thể gây ra tình trạng tắc kinh.
Trong những trường hợp này, tắc kinh thường mang tính chức năng, có thể cải thiện nếu loại bỏ được yếu tố gây ảnh hưởng.
Nguyên nhân tắc kinh theo bệnh lý
Tắc kinh nguyệt do bệnh lý thường kéo dài, dễ tái phát và tiềm ẩn nhiều biến chứng nếu không được điều trị sớm. Các bệnh lý tại hệ sinh sản và hệ nội tiết nữ có ảnh hưởng trực tiếp đến chu kỳ kinh nguyệt.
- Đa nang buồng trứng
Hội chứng buồng trứng đa nang là một trong những nguyên nhân phổ biến hàng đầu gây rối loạn kinh nguyệt. Khi các nang noãn phát triển quá mức nhưng không thể phóng noãn, quá trình rụng trứng diễn ra không đều đặn, gây rối loạn nội tiết tố kéo dài.
- Viêm lộ tuyến cổ tử cung
Viêm lộ tuyến xảy ra khi các tế bào tuyến vốn nằm trong ống cổ tử cung phát triển quá mức, lan ra mặt ngoài cổ tử cung. Tại đây chúng tăng tiết dịch nhầy, dẫn đến viêm nhiễm, ra khí hư bất thường, rối loạn kinh nguyệt (rong kinh hoặc tắc kinh tùy mức độ tổn thương).
- U xơ cổ tử cung
U xơ cổ tử cung là khối u lành tính. Nhưng khi khối u phát triển, kích thước u lớn, nằm ở vị trí cổ tử cung hoặc lỗ trong cổ tử cung có thể chèn ép đường thoát kinh. Khiến máu kinh khó thoát ra ngoài, gây thiểu kinh (kinh ra ít),kinh nguyệt không đều và tắc kinh trong những trường hợp nặng.
- Ung thư phụ khoa
Một số bệnh lý ác tính như ung thư âm đạo, ung thư cổ tử cung, ung thư nội mạc tử cung,… thường biểu hiện sớm bằng sự thay đổi bất thường của kinh nguyệt. Trong đó có tình trạng chậm kinh, tắc kinh, kèm theo đau tức vùng bụng dưới, khí hư hôi, chảy máu vùng kín bất thường,… Đây là nhóm nguyên nhân nguy hiểm, cần được phát hiện sớm.
- Rối loạn hoạt động tuyến giáp
Tuyến giáp giữ vai trò quan trọng trong việc điều hòa nội tiết. Khi gặp vấn đề cường giáp hoặc suy giáp, hormone sinh dục nữ bị mất cân bằng khiến hoạt động phóng noãn rối loạn, từ đó dễ gây chậm kinh, thưa kinh, tắc kinh kéo dài…
- Hội chứng Turner
Hội chứng Turner là nguyên nhân gây tắc kinh nguyên phát, thường được phát hiện từ tuổi dậy thì. Đặc điểm điển hình là cơ quan sinh dục nữ kém phát triển, hai núm vú cách xa nhau, buồng trứng nhỏ, không phát triển, không có kinh nguyệt tự nhiên,…
- Rối loạn nội tiết tố
Nội tiết tố nữ không ổn định, thay đổi thất thường sẽ khiến hoạt động phóng noãn của buồng trứng bị rối loạn. Điều này dẫn tới một loạt các thay đổi của kinh nguyệt như chậm hoặc tắc kinh. Song song với đó, chị em cũng sẽ thấy tăng cân, tâm trạng thay đổi liên tục, thất thường khó báo trước.
Phương pháp chữa tắc kinh nguyệt hiệu quả
Tắc kinh nguyệt không phải lúc nào cũng giống nhau, vì vậy không có một phương pháp chung áp dụng cho tất cả. Để điều trị hiệu quả, cần tuân thủ 3 nguyên tắc sau:
- Xác định đúng nguyên nhân gây tắc kinh nguyệt
- Giải phóng sự tắc nghẽn đường ra kinh hoặc khôi phục hoạt động phóng noãn
- Bảo tồn chức năng sinh sản và phòng ngừa tái phát
Lưu ý: Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc điều kinh, thuốc nam, thuốc kích thích ra kinh khi chưa thăm khám, vì có thể làm tăng nguy cơ ứ máu trong tử cung, gây viêm nhiễm nặng hơn và tăng nguy cơ vô sinh – hiếm muộn.
Chữa tắc kinh nguyệt tại nhà
Ở một số trường hợp, kinh nguyệt bị tắc có thể được điều trị tại nhà với một số bài thuốc sau:
Kinh nguyệt hết tắc nhờ cây ích mẫu
Trong Đông y, cây ích mẫu có khả năng hoạt huyết, điều kinh hiệu quả. Nó giúp tăng co bóp tử cung, giảm ứ trệ, giúp kinh nguyệt dễ thoát ra ngoài hơn.
Cách thực hiện:
- Chuẩn bị Ích mẫu tươi: 30 – 40g (hoặc 15 – 20g ích mẫu khô)
- Rửa sạch, sắc với 500ml nước. Đun nhỏ lửa còn khoảng 200ml
- Chia uống 2 lần/ngày, dùng liên tục 7–10 ngày trước kỳ kinh
Điều trị tắc kinh bằng cao ích mẫu đòi hỏi chị em cần kiên trì. Nếu tự ý bỏ ngang thì hiệu quả sẽ rất thấp.
Điều trị tắc kinh nguyệt với ngải cứu
Sử dụng ngải cứu để điều trị tắc kinh nguyệt là lựa chọn của rất nhiều chị em. Bởi loại thảo dược này có khả năng kích thích tuần hoàn, lưu thông máu, tránh tình trạng ứ tích máu kinh bên trong cơ thể. Chị em có thể sử dụng ngải cứu sao khô để pha thành nước uống hằng ngày.
Cách thực hiện:
- Đem cứu khô: 10 – 15g (hoặc tươi 30g) sắc với 400ml nước. Đun nhỏ lửa đến khi còn 200ml thì tắt bếp.
- Uống 1 lần/ngày, dùng trước kỳ kinh 5–7 ngày
Ngoài ra, chị em có thể dùng lá ngải cứu để hấp cùng trứng gà, ăn 2–3 lần/tuần để ôn kinh, tán hàn, thông kinh lạc, giảm đau bụng kinh, điều hòa kinh nguyệt
Dùng rau diếp cá chữa tắc kinh nguyệt
Rai diếp cá có tác dụng thanh nhiệt, làm mát cơ thể và hỗ trợ chữa tắc kinh nguyệt hiệu quả. Chị em có thể sử dụng rau diếp cá trong bữa ăn mỗi ngày hoặc giã lấy nước uống. Việc kết hợp lá ngải cứu và rau diếp cá cùng nhau sẽ mang lại tác dụng cao hơn.
Cách thực hiện:
- Lấy 20 – 30g rau diếp cá tươi rửa sạch, giả lấy nước cốt. Uống 1 lần/ngày và duy trì liên tục từ 5 – 7 ngày
- Hoặc: Nấu nước uống thay nước lọc hằng ngày
Lưu ý: Rau diếp cá có mùi đặc trưng, nếu chị em không quen sẽ rất khó ăn uống.
Chữa tắc kinh bằng gừng
Gừng có nhiều tác dụng với sức khỏe, giúp giữ ấm, kháng khuẩn, chống viêm và tăng hiệu quả lưu thông máu. Vì thế nếu chưa biết chữa kinh nguyệt tắc bằng gì thì gừng sẽ là sự lựa chọn mà chị em có thể tin dùng.
Cách thực hiện:
- Gừng tươi vài lát, thái vát và đun sôi với nước.
- Đợi khi nước nguội vừa đủ thì bỏ ra uống.
- Mỗi ngày uống 2-3 lần.
Không còn tắc kinh nguyệt với bột quế
Quế cũng được dùng nhiều trong Đông y với tác dụng chống viêm, kháng khuẩn, làm ẩm tử cung. Trong các bài thuốc chữa kinh nguyệt không đều, bột quế phát huy hiệu quả hoạt huyết, thông kinh, kích thích lưu thông máu hiệu quả.
Cách thực hiện: Dùng 1 – 2 bột quế pha với nước ấm hoặc sữa ấm. Uống 1 lần/ngày, dùng trước kỳ kinh 5 ngày để thấy hiệu quả rõ nhất.
Lưu ý: Không dùng quá liều vì quế có tính nhiệt mạnh.
Các phương pháp chữa tắc kinh tại nhà có thể không hiệu quả trong nhiều trường hợp. Lúc này, thay vì lo lắng, chị em hãy nên tìm tới cơ sở y tế và sớm điều trị.
Chữa tắc kinh nguyệt tại cơ sở y tế
Tại cơ sở y tế, các bác sĩ cần thăm khám cho nữ giới trước rồi mới có thể đưa ra được phương pháp chữa kinh nguyệt phù hợp.
Dưới đây là một số phương pháp điều trị phổ biến:
- Điều trị bằng Tây y: Điều trị bằng Tây Y thường được áp dụng nếu nữ giới bị tắc kinh do viêm nhiễm hoặc do rối loạn nội tiết tố. Thuốc điều trị là các loại thuốc kháng sinh (nếu có nhiễm khuẩn), kháng viêm , thuốc điều hoà nội tiết tố,…
- Điều trị bằng Đông y: Phương pháp này lành tính, ít gây tác dụng phụ. Các thuốc Đông y chữa tắc kinh phổ biến là bạch thước, đan sâm, hoàng cầm…Việc phối chế các vị này ra sao sẽ được bác sĩ chỉ định cụ thể.
- Phẫu thuật ngoại khoa: Ở một số trường hợp bệnh lý nghiêm trọng như hẹp, dính cổ tử cung, màng trinh không thủng hoặc u xơ tử cung gây bít tắc,… các biện pháp ngoại khoa sẽ được chỉ định nhằm giải phóng đường thoát kinh, loại bỏ nguyên nhân bít tắc, phòng ngừa biến chứng viêm nhiễm, vô sinh,…
Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ hướng dẫn chị em những chú ý về vấn đề ăn uống, nghỉ ngơi để kinh nguyệt nhanh chóng được điều hòa trở lại như:
- Ngủ sớm, không thức khuya.
- Tập thể dụng đều đặn, thường xuyên.
- Bổ sung thêm nhiều chất dinh dưỡng cho cơ thể.
- Luôn giữ tinh thần lạc quan, tránh căng thẳng stress trong thời gian dài.
- Thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện những bệnh lý có thể tiềm ẩn trong cơ thể.
Tắc kinh nguyệt và một số câu hỏi thường gặp
Trên các diễn đàn dành cho nữ giới, tắc kinh nguyệt là chủ đề thu hút được rất nhiều sự chú ý. Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp nhất
Tắc kinh nguyệt có nguy hiểm không?
Kinh nguyệt là đại diện cho sự hoạt động của buồng trứng. Chính vì thế, tắc kinh dù ro nguyên nhân nào gây ra thì cũng cần được chú ý. Bởi tình trạng này có thể gây ra một số ảnh hưởng như”
- Làm teo cơ quan sinh dục, lão hóa âm đạo.
- Buồng trứng hoạt động không ổn định, có thể bị suy hay mất vĩnh viễn chức năng vốn có.
- Tăng nguy cơ vô sinh, hiếm muốn.
- Ảnh hưởng tới tâm lý
Ngoài ra, tùy vào từng bệnh lý cụ thể mà mức độ ảnh hưởng, nguy hiểm khi kinh nguyệt bị tắc sẽ thay đổi.
Tắc kinh 3 tháng là do đâu?
Theo các bác sĩ tắc kinh 3 tháng hoàn toàn không phải là do mang thai như nhiều người vẫn lầm tưởng mà là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý. Lúc này, không loại trừ buồng trứng của chị em đang có vấn đề và cần được thăm khám để tìm ra nguyên nhân cụ thể.
Lời kết
Tắc kinh nguyệt là gì? Làm sao để chữa tắc kinh? Nhưng thắc mắc này đã được giải đáp chi tiết trong nội dung bài viết trên. Hy vọng nhờ đó, chị em sẽ hiểu rõ hơn về tình trạng này và chủ động thăm khám sớm để đảm bảo hiệu quả điều trị và phòng ngừa biến chứng không mong muốn.
