VIÊM PHỤ KHOA KHI MANG THAI – MẸ BẦU CHỚ COI THƯỜNG
Viêm phụ khoa khi mang thai là tình trạng khá phổ biến, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Nhận biết sớm dấu hiệu bất thường giúp mẹ bầu chủ động xử lý, hạn chế tối đa những biến chứng nguy hiểm.
Bài viết dưới đây được chia sẻ bởi ThS. BS.CKI Tạ Thị Hồng Duyên– hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Sản phụ khoa, giúp mẹ bầu hiểu đúng, đủ và chủ động phòng tránh viêm phụ khoa trong thai kỳ.
Mục lục:
Viêm phụ khoa khi mang thai là gì ?
Viêm phụ khoa khi mang thai là tình trạng viêm nhiễm xảy ra tại cơ quan sinh dục nữ, chủ yếu ở âm đạo – âm hộ. Theo thống kê, có đến 90% phụ nữ từng mắc viêm phụ khoa ít nhất một lần trong đời.
Bệnh hình thành khi môi trường âm đạo mất cân bằng, tạo điều kiện cho các tác nhân gây bệnh phát triển, chủ yếu gồm:
- Vi khuẩn
- Nấm Candida
- Ký sinh trùng Trichomonas
Phụ nữ mang thai là nhóm có nguy cơ cao do nội tiết tố thay đổi mạnh, sức đề kháng suy giảm và môi trường âm đạo dễ bị xáo trộn.
Viêm phụ khoa là bệnh lý phổ biến ở nữ giới, có đến 90% chị em từng mắc phải bệnh ít nhất một lần trong đời. Viêm phụ khoa xảy ra khi cơ thể phụ nữ có sự thay đổi về hormone hoặc vệ sinh vùng kín không đúng cách, khiến môi trường bên trong âm đạo bị đảo lộn, tạo điều kiện cho tác nhân gây bệnh xâm nhập. Ba tác nhân gây viêm phụ khoa chính là vi khuẩn, nấm (Candida) và ký sinh trùng Trichomonas.
Chị em trong độ tuổi sinh sản và mang thai là những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh, bởi trong những thời kỳ này, cơ thể phụ nữ có nhiều sự thay đổi.
Nguyên nhân mẹ bầu bị viêm phụ khoa khi mang thai
Theo kinh nghiệm điều trị thực tế của BS.CKI Tạ Thị Hồng Duyên, có 4 nguyên nhân chính gây viêm phụ khoa khi mang thai:
Tăng tiết dịch âm đạo
- Trong thai kỳ, lượng khí hư tiết ra nhiều hơn bình thường. Nếu không vệ sinh đúng cách, dịch ứ đọng sẽ tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn, nấm phát triển.
Rối loạn nội tiết – suy giảm sức đề kháng
- Sự thay đổi hormone khi mang thai khiến hệ miễn dịch suy yếu. Khi cơ thể không đủ sức đề kháng, vi khuẩn và nấm dễ dàng xâm nhập, gây viêm nhiễm.
Vệ sinh vùng kín sai cách
- Thụt rửa sâu, dùng dung dịch có độ tẩy rửa mạnh hoặc vệ sinh không sạch đều có thể làm mất cân bằng pH âm đạo, dẫn đến viêm nhiễm.
Quan hệ tình dục không an toàn
- Quan hệ khi không sử dụng biện pháp bảo vệ hoặc không vệ sinh trước – sau quan hệ khiến vi khuẩn dễ xâm nhập, đặc biệt nguy hiểm khi hệ miễn dịch của mẹ bầu đang suy giảm.
Biểu hiện viêm phụ khoa khi mang thai
Triệu chứng chung thường gặp
Khi bị viêm phụ khoa trong thai kỳ, mẹ bầu thường xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
- Khí hư ra nhiều bất thường, có mùi hôi hoặc mùi chua khó chịu
- Ngứa rát vùng kín, cảm giác nóng râm ran kéo dài
- Đau rát khi đi tiểu hoặc khi quan hệ tình dục
- Có thể ra máu nhẹ ngoài kỳ kinh, đặc biệt khi niêm mạc âm đạo bị tổn thương
Những biểu hiện này có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc kết hợp, tùy mức độ và nguyên nhân gây viêm.
Triệu chứng viêm phụ khoa theo từng tác nhân gây bệnh
Viêm phụ khoa khi mang thai do vi khuẩn
- Khí hư ra nhiều, loãng
- Mùi tanh rõ, giống mùi cá ươn
- Đau rát khi quan hệ tình dục
Viêm phụ khoa khi mang thai do nấm Candida
- Khí hư màu trắng, đặc, vón cục như bã đậu
- Ngứa rát dữ dội vùng kín
- Âm đạo khô, dễ đau khi quan hệ
Viêm phụ khoa khi mang thai do ký sinh trùng Trichomonas
- Khí hư màu vàng xanh, loãng, có bọt
- Mùi hôi khó chịu
- Thường lây nhiễm qua quan hệ tình dục không an toàn
Lưu ý: Các triệu chứng viêm phụ khoa có thể tương tự nhau, dễ gây nhầm lẫn. Vì vậy, mẹ bầu cần thăm khám và làm xét nghiệm chuyên khoa để xác định chính xác nguyên nhân và có hướng điều trị an toàn, phù hợp với thai kỳ.
Viêm phụ khoa khi mang thai có sao không?
Viêm phụ khoa trong thai kỳ là tình trạng phổ biến nhưng không thể xem nhẹ, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, viêm phụ khoa có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, từ nhiễm trùng tại chỗ đến các biến chứng toàn thân và ảnh hưởng lâu dài cho trẻ.
Nguy cơ với thai nhi
Các tác nhân gây viêm phụ khoa như vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng có thể lây truyền từ mẹ sang con, đặc biệt trong quá trình sinh thường. Hậu quả tiềm ẩn bao gồm:
- Viêm phổi sơ sinh: Trẻ dễ gặp khó khăn trong hô hấp ngay sau sinh.
- Viêm kết mạc: Gây viêm mắt, mẩn đỏ, chảy dịch ở trẻ sơ sinh.
- Nhiễm trùng da và niêm mạc: Trẻ có thể bị mẩn ngứa, viêm da, ảnh hưởng sức khỏe tổng quát.
- Sinh non và thai chậm phát triển: Viêm phụ khoa kéo dài có thể kích thích sinh non hoặc làm trẻ phát triển kém, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.
Những nguy cơ này cho thấy việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời viêm phụ khoa là cực kỳ quan trọng để bảo vệ sự an toàn và phát triển toàn diện của trẻ.
Nguy cơ với mẹ bầu
Viêm phụ khoa không chỉ ảnh hưởng đến thai nhi mà còn tác động trực tiếp đến mẹ:
- Ngứa rát, khó chịu liên tục: Gây bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày và ảnh hưởng tâm lý.
- Đau khi đi tiểu hoặc quan hệ tình dục: Làm mẹ bầu mệt mỏi, căng thẳng.
- Dễ tái phát và khó điều trị: Nếu không xử lý đúng cách, viêm phụ khoa có thể lặp đi lặp lại nhiều lần, làm tăng nguy cơ biến chứng và khó kiểm soát trong suốt thai kỳ.
Do đó, việc theo dõi sát sao các triệu chứng và thăm khám kịp thời tại cơ sở y tế là cách duy nhất để giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.
Mẹ bầu nên khám viêm phụ khoa khi mang thai thời điểm nào?
Mẹ bầu nên đi khám viêm phụ khoa khi mang thai nếu có các biểu hiện dưới đây:
- Khí hư ra nhiều, màu sắc hoặc mùi bất thường.
- Ngứa, rát hoặc đau vùng kín kéo dài.
- Đau khi đi tiểu hoặc quan hệ tình dục.
- Chảy máu ngoài kỳ kinh hoặc bất thường.
Điều trị viêm phụ khoa khi mang thai như thế nào cho an toàn?
Viêm phụ khoa trong thai kỳ không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe mẹ và thai nhi. Vì vậy, việc điều trị an toàn, hiệu quả là ưu tiên hàng đầu.
Thăm khám y tế chuyên khoa
- Mẹ bầu cần đến cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ chuyên khoa khám trực tiếp.
- Qua xét nghiệm âm đạo, dịch tiết và pH âm đạo, bác sĩ sẽ xác định chính xác loại viêm, tác nhân gây bệnh (vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng) và mức độ viêm nhiễm.
- Đây là bước cơ bản nhưng quan trọng nhất để tránh điều trị sai cách, giảm nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và bé.
Sử dụng thuốc đúng chỉ định
Trong thai kỳ, không phải loại thuốc nào cũng an toàn. Bác sĩ sẽ cân nhắc lựa chọn thuốc phù hợp với từng giai đoạn thai kỳ, đảm bảo tiêu diệt tác nhân gây bệnh mà không gây hại cho thai nhi.
Mẹ bầu tuyệt đối không được:
- Tự ý mua thuốc hoặc dùng thuốc theo đơn cũ của người khác.
- Ngưng thuốc giữa chừng trước khi kết thúc liệu trình.
- Điều trị tại nhà mà không có hướng dẫn y khoa, kể cả các bài thuốc dân gian hay thảo dược.
Kết hợp chăm sóc tại nhà
Bên cạnh thuốc, mẹ bầu nên:
- Vệ sinh vùng kín đúng cách, tránh thụt rửa sâu hoặc dùng dung dịch mạnh.
- Mặc quần lót rộng, thoáng khí, giữ vùng kín luôn khô thoáng.
- Ăn uống đầy đủ, tăng cường rau xanh, trái cây, giúp nâng cao sức đề kháng.
- Kiêng quan hệ tình dục hoặc tuân thủ biện pháp bảo vệ nếu đang điều trị.
Theo dõi và tái khám
Viêm phụ khoa có thể tái phát nhiều lần nếu không được theo dõi kỹ. Vì vậy, mẹ bầu nên tái khám đúng hẹn, báo ngay cho bác sĩ nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng bất thường nào, đảm bảo điều trị triệt để và an toàn cho thai kỳ.
Mẹ bầu bị viêm phụ khoa khi mang thai nên làm gì?
Nếu bị viêm phụ khoa khi đang mang thai mẹ bầu cần phải:
- Đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường
- Tuân thủ đúng phác đồ điều trị của bác sĩ
- Kiêng quan hệ tình dục trong thời gian điều trị
- Không thụt rửa âm đạo, không dùng dung dịch có độ tẩy cao
- Giữ vùng kín khô thoáng, mặc đồ lót cotton rộng rãi
- Ăn uống lành mạnh, tăng cường rau xanh, trái cây để nâng cao sức đề kháng
Mẹ bầu có nên sử dụng mẹo dân gian để điều trị viêm phụ khoa khi mang thai
Một số mẹo dân gian như xông hơi, rửa vùng kín bằng thảo dược chỉ giúp làm dịu ngứa, giảm khó chịu tạm thời. Những phương pháp này không thể loại bỏ triệt để vi khuẩn, nấm hay ký sinh trùng gây viêm và không thay thế được điều trị y khoa chuyên môn.
Mẹ bầu chỉ nên cân nhắc áp dụng các mẹo này như biện pháp hỗ trợ, đồng thời tham khảo ý kiến bác sĩ trước để tránh nguy cơ lạm dụng hoặc điều trị sai cách, gây hại cho mẹ và thai nhi.
Viêm phụ khoa khi mang thai là tình trạng phổ biến nhưng không thể xem nhẹ. Phát hiện sớm, điều trị đúng và chăm sóc đúng cách sẽ giúp mẹ bầu bảo vệ sức khỏe của bản thân và thai nhi một cách an toàn.
Bài viết được chia sẻ bởi ThS. BS.CKI Tạ Thị Hồng Duyên – hơn 20 năm kinh nghiệm điều trị các bệnh lý phụ khoa, hy vọng mang đến cho mẹ bầu góc nhìn đầy đủ và chính xác trong việc phòng ngừa, phát hiện và điều trị viêm phụ khoa trong thai kỳ.
