HERPES SINH DỤC LÀ BỆNH GÌ? NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ
Herpes sinh dục là một trong những bệnh xã hội phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua, bởi triệu chứng ban đầu thường nhẹ, dễ nhầm lẫn với viêm da hoặc bệnh phụ khoa – nam khoa thông thường. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, herpes sinh dục có thể tái phát nhiều lần, gây ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe sinh sản và chất lượng cuộc sống.
Để tìm hiểu cụ thể hơn về bệnh Herpes sinh dục, hãy theo dõi ngay bài viết dưới đây.
Mục lục:
Bệnh Herpes sinh dục là gì?
Herpes sinh dục (còn gọi là mụn rộp sinh dục) là một trong những bệnh truyền nhiễm qua đường tình dục phổ biến hiện nay. Tác nhân gây ra là do virus Herpes Simplex (HSV) gây ra.
Có 2 type virus chính gây herpes sinh dục:
- HSV type 1 (HSV-1): Thường gây herpes miệng nhưng có thể lây sang bộ phận sinh dục qua quan hệ miệng – sinh dục.
- HSV type 2 (HSV-2): Tác nhân chủ yếu gây herpes sinh dục, dễ tái phát.
Herpes sinh dục nếu không khám sớm, chữa đúng cách rất dễ tái phát. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ tái nhiễm virus HSV-2 là 95% và virus HSV-1 là 50%.
Nguyên nhân bệnh Herpes sinh dục
Nguyên nhân trực tiếp gây herpes sinh dục là do virus HSV xâm nhập vào cơ thể, thông qua các con đường sau:
Quan hệ tình dục không an toàn – Con đường lây nhiễm herpes sinh dục hàng đầu
Quan hệ tình dục không an toàn là con đường lây nhiễm herpes sinh dục cũng như các bệnh xã hội khác phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ rất cao trong các ca mắc mới.
Cụ thể, virus HSV có thể lây truyền qua:
- Quan hệ tình dục đường âm đạo
- Quan hệ tình dục đường hậu môn
- Quan hệ tình dục đường miệng (oral sex)
Ngay cả khi không có sự xâm nhập hoàn toàn, việc tiếp xúc da – niêm mạc với vùng nhiễm virus cũng đủ để lây bệnh.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ lây herpes sinh dục qua đường tình dục:
- Không sử dụng bao cao su khi quan hệ
- Sử dụng bao cao su không đúng cách, rách hoặc tuột
- Quan hệ với nhiều bạn tình
- Quan hệ với người đã nhiễm herpes sinh dục nhưng không có triệu chứng rõ ràng
Đặc biệt nguy hiểm: Người nhiễm herpes sinh dục vẫn có khả năng lây bệnh ngay cả khi không xuất hiện mụn nước hay vết loét, do virus có thể đào thải âm thầm qua dịch tiết sinh dục. Đây chính là lý do khiến herpes sinh dục dễ lây lan nhanh và khó kiểm soát trong cộng đồng.
Tiếp xúc trực tiếp với vùng tổn thương chứa virus HSV
Virus herpes sinh dục tồn tại với nồng độ cao trong các mụn nước và vết loét. Việc tiếp xúc trực tiếp với những tổn thương này là một trong những nguyên nhân lây nhiễm bệnh mà nhiều người chủ quan bỏ qua.
Các tình huống thường gặp bao gồm:
- Dùng tay chạm vào mụn nước herpes sinh dục
- Sờ vào vết loét đang rỉ dịch
- Sau đó chạm vào vùng sinh dục, miệng, mắt mà không rửa tay sạch
Virus HSV có thể xâm nhập qua các vết trầy xước rất nhỏ trên da, thậm chí qua niêm mạc lành nhưng mỏng.
Những đối tượng dễ lây nhiễm qua tiếp xúc gián tiếp:
Bạn tình chăm sóc người đang có tổn thương herpes sinh dục
- Người có thói quen gãi, sờ vùng tổn thương
- Người vệ sinh vùng kín không đúng cách
Lưu ý quan trọng: Virus herpes sinh dục không lây qua bắt tay, dùng chung bát đũa hay tiếp xúc xã giao thông thường, nhưng lây rất nhanh khi có tiếp xúc trực tiếp với dịch chứa virus.
Lây từ mẹ sang con
Lây truyền từ mẹ sang con là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của herpes sinh dục, đặc biệt đối với phụ nữ mang thai.
Virus HSV có thể lây cho trẻ trong các trường hợp:
- Mẹ mắc herpes sinh dục nguyên phát trong thai kỳ
- Mẹ có tổn thương herpes sinh dục đang hoạt động khi sinh thường
- Trẻ tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết sinh dục chứa virus HSV trong quá trình sinh nở
Hậu quả của herpes sinh dục sơ sinh có thể rất nghiêm trọng:
- Nhiễm trùng da, mắt, miệng
- Tổn thương hệ thần kinh trung ương
- Viêm não, co giật
- Trường hợp nặng có thể đe dọa tính mạng trẻ sơ sinh
Vì vậy, phụ nữ mang thai có tiền sử herpes sinh dục cần được theo dõi và tư vấn y khoa chặt chẽ, thậm chí chỉ định sinh mổ nếu cần thiết để giảm nguy cơ lây nhiễm cho bé.
Suy giảm miễn dịch – Yếu tố thúc đẩy virus herpes sinh dục bùng phát
Ngoài các con đường lây nhiễm trực tiếp, một yếu tố quan trọng khác là suy giảm hệ miễn dịch, khiến virus HSV từ trạng thái “ngủ yên” tái hoạt động và gây bệnh.
Các yếu tố làm suy giảm miễn dịch bao gồm:
- Stress kéo dài
- Thiếu ngủ, làm việc quá sức
- Mắc bệnh mạn tính
- Sử dụng rượu bia, thuốc lá thường xuyên
- Phụ nữ trong giai đoạn kinh nguyệt, mang thai
Đây là lý do vì sao nhiều người tái phát herpes sinh dục nhiều lần dù không có quan hệ nguy cơ mới.
Triệu chứng bệnh herpes sinh dục
Triệu chứng herpes sinh dục thường xuất hiện sau 2 – 14 ngày kể từ khi nhiễm virus. Biểu hiện ở nam và nữ có sự khác nhau, nhưng nhìn chung đều trải qua các giai đoạn sau:
Giai đoạn 1: Dấu hiệu khởi phát
- Ngứa râm ran, nóng rát vùng sinh dục
- Cảm giác châm chích nhẹ, khó chịu
- Đau khi tiểu tiện hoặc khi quan hệ
Giai đoạn này rất dễ bị bỏ qua hoặc nhầm với viêm nhiễm thông thường.
Giai đoạn 2: Xuất hiện mụn nước herpes sinh dục
- Nổi mụn nước nhỏ li ti, mọc thành chùm
- Bên trong chứa dịch trong hoặc hơi đục
Vị trí thường gặp:
- Nam giới: quy đầu, thân dương vật, bìu, hậu môn
- Nữ giới: môi lớn, môi bé, âm đạo, cổ tử cung
Giai đoạn 3: Vỡ mụn – loét đau
- Mụn nước vỡ ra tạo thành vết loét nông
- Gây đau rát, xót, dễ chảy dịch
- Tăng nguy cơ nhiễm trùng nếu không vệ sinh đúng cách
Giai đoạn 4: Đóng vảy – lành thương
- Vết loét khô lại, đóng vảy
- Tự lành sau 7 – 14 ngày (nếu không biến chứng)
Lưu ý: Dù triệu chứng biến mất, virus herpes sinh dục vẫn tồn tại trong cơ thể và có thể tái phát bất cứ lúc nào.
Herpes sinh dục có nguy hiểm không?
Có. Nhưng rất nhiều người khi phát hiện herpes sinh dục thường chủ quan cho rằng đây chỉ là mụn nước thông thường, vài ngày sẽ tự khỏi nên không cần điều trị. Thực tế, herpes sinh dục là bệnh lý nguy hiểm nếu không được kiểm soát đúng cách, bởi virus HSV có khả năng tồn tại lâu dài và gây ra hàng loạt biến chứng nghiêm trọng.
Dưới đây là những mức độ nguy hiểm của herpes sinh dục mà người bệnh tuyệt đối không nên xem nhẹ:
Herpes sinh dục tái phát nhiều lần, kéo dài suốt đời
Một trong những đặc điểm nguy hiểm nhất của herpes sinh dục là khả năng tái phát nhiều lần. Trung bình người mắc herpes sinh dục có thể tái phát 3 – 6 lần mỗi năm. Một số trường hợp tái phát với tần suất dày hơn, đặc biệt trong năm đầu mắc bệnh
Trường hợp virus HSV tồn tại trong hệ thần kinh và không bị loại bỏ hoàn toàn khỏi cơ thể
Những yếu tố dễ kích hoạt herpes sinh dục tái phát:
- Căng thẳng, stress kéo dài
- Cơ thể suy nhược, ốm đau
- Suy giảm hệ miễn dịch
- Phụ nữ trong kỳ kinh nguyệt hoặc mang thai
- Sử dụng rượu bia, thuốc lá thường xuyên
Việc tái phát liên tục không chỉ gây đau rát, khó chịu vùng sinh dục, mà còn khiến người bệnh:
- Lo lắng, sợ hãi mỗi lần bệnh tái phát
- Tự ti trong đời sống tình dục
- Ám ảnh tâm lý, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống
Nhiều người rơi vào tình trạng stress kéo dài, từ đó lại càng khiến herpes sinh dục tái phát nhiều hơn – tạo thành vòng luẩn quẩn nguy hiểm.
Herpes sinh dục làm tăng nguy cơ mắc các bệnh xã hội khác
Các mụn nước và vết loét herpes sinh dục chính là “cửa ngõ” lý tưởng để nhiều tác nhân gây bệnh khác xâm nhập vào cơ thể.
Cụ thể:
- Vết loét làm tổn thương hàng rào bảo vệ tự nhiên của da và niêm mạc
- Virus, vi khuẩn gây bệnh xã hội dễ dàng xâm nhập qua các tổn thương hở
Người mắc herpes sinh dục có nguy cơ cao hơn nhiều lần mắc các bệnh xã hội nguy hiểm như:
- HIV/AIDS
- Giang mai
- Lậu
- Chlamydia
Đặc biệt nguy hiểm là nguy cơ lây nhiễm HIV tăng cao khi người bệnh vừa có herpes sinh dục vừa quan hệ tình dục không an toàn, do virus HIV dễ xâm nhập qua các vết loét.
Herpes sinh dục ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản
Nếu không điều trị và kiểm soát tốt, herpes sinh dục có thể gây viêm nhiễm kéo dài tại cơ quan sinh dục, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản của cả nam và nữ.
Đối với nam giới:
- Viêm nhiễm kéo dài vùng dương vật, quy đầu
- Ảnh hưởng chất lượng tinh trùng
- Tăng nguy cơ viêm đường sinh dục
- Giảm ham muốn và rối loạn chức năng tình dục do tâm lý lo sợ
Đối với nữ giới:
- Tăng nguy cơ viêm âm đạo, viêm cổ tử cung
- Viêm vùng chậu mạn tính
- Ảnh hưởng đến khả năng thụ thai
- Dễ tái phát viêm nhiễm phụ khoa nhiều lần
Nhiều trường hợp đến khám muộn, herpes sinh dục đã gây tổn thương lan rộng, khiến quá trình điều trị phức tạp và kéo dài hơn.
Herpes sinh dục đặc biệt nguy hiểm đối với phụ nữ mang thai
Herpes sinh dục được xếp vào nhóm bệnh lý nguy hiểm trong thai kỳ, có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho cả mẹ và thai nhi.
Đối với mẹ bầu:
- Tăng nguy cơ viêm nhiễm trong thai kỳ
- Nguy cơ bùng phát bệnh mạnh do suy giảm miễn dịch
- Khó khăn trong việc lựa chọn phương pháp sinh an toàn
Đối với thai nhi và trẻ sơ sinh:
- Nguy cơ sinh non
- Trẻ sơ sinh nhiễm herpes có thể bị:
- Tổn thương da, mắt, miệng
- Tổn thương hệ thần kinh trung ương
- Viêm não, co giật
- Trường hợp nặng có thể đe dọa tính mạng
Trẻ sơ sinh nhiễm herpes sinh dục thường diễn tiến rất nhanh và khó điều trị, để lại di chứng nặng nề nếu không phát hiện kịp thời.
Chính vì vậy, phụ nữ mang thai có tiền sử herpes sinh dục cần được theo dõi sát sao và tư vấn y khoa chuyên sâu để giảm thiểu rủi ro cho em bé.
Chẩn đoán bệnh herpes sinh dục bằng cách nào?
Các xét nghiệm được áp dụng để chẩn đoán herpes sinh dục là:
Xét nghiệm PCR
Xét nghiệm PCR là phương pháp chẩn đoán mụn rộp sinh dục chính xác nhất hiện nay, được áp dụng phổ biến tại nhiều bệnh viện, phòng khám chuyên khoa. Xét nghiệm này nhằm tìm kiếm các đoạn DNA của virus trong tế bào, chất dịch tại bộ phận sinh dục hoặc đường tiết niệu. Ưu điểm vượt trội của phương pháp này nhận biết được sự hiện diện của virus HSV ngay cả khi người bệnh không có triệu chứng.
Nuôi cấy tế bào
Xét nghiệm herpes sinh dục bằng hình thức nuôi cấy tế bào nhằm kiểm chứng sự xuất hiện của virus HSV. Tuy nhiên kết quả nuôi cấy tế bào và xét nghiệm PCR có thể không chuẩn xác nếu vết loét bắt đầu lành hoặc người bệnh mới nhiễm virus HSV-2.
Xét nghiệm máu
Xét nghiệm máu giúp phát hiện các kháng thể HSV (các protein được tạo ra bởi hệ thống miễn dịch để đáp ứng với nhiễm trùng) trong mẫu tế bào khi được thêm vào cùng thuốc nhuộm huỳnh quang. Nếu có virus tồn tại trong mẫu tế bào, các kháng thể sẽ dính vào virus và phát sáng khi quan sát dưới kính vi. Tuy nhiên, phương pháp này không thể xác định chính xác thời gian nhiễm bệnh khi nào và thường cho kết quả chuẩn xác nhất khi người bệnh đã nhiễm HSV-2 sau vài tuần.
Cách điều trị Herpes sinh dục
Điều trị herpes sinh dục bằng thuốc kháng virus
Đây là phương pháp điều trị nền tảng và bắt buộc đối với hầu hết các trường hợp herpes sinh dục. Thuốc có thể ở dạng uống, bôi hoặc kết hợp cả hai để tăng hiệu quả điều trị.
Tác dụng của thuốc kháng virus trong điều trị herpes sinh dục:
- Ức chế sự nhân lên của virus HSV
- Giảm nhanh các triệu chứng như đau rát, ngứa, mụn nước
- Rút ngắn thời gian lành tổn thương
- Giảm tần suất và mức độ tái phát
Lưu ý quan trọng:
- Thuốc kháng virus không tiêu diệt hoàn toàn virus HSV
- Cần dùng đúng liều – đúng thời gian – theo chỉ định bác sĩ
- Không tự ý kéo dài hoặc ngưng thuốc khi thấy đỡ triệu chứng
Điều trị herpes sinh dục trong giai đoạn tái phát
Đối với người đã từng mắc herpes sinh dục và bị tái phát nhiều lần, bác sĩ có thể áp dụng:
Điều trị từng đợt tái phát
- Dùng thuốc kháng virus ngay khi xuất hiện dấu hiệu sớm
- Giúp rút ngắn thời gian bùng phát bệnh
Điều trị ức chế lâu dài
- Áp dụng cho người tái phát nhiều lần trong năm
- Dùng thuốc liều thấp trong thời gian dài
- Giúp giảm rõ rệt số lần tái phát và nguy cơ lây nhiễm
Phác đồ này cần được theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa.
Điều trị hỗ trợ tại cơ sở y tế chuyên khoa
Bên cạnh thuốc kháng virus, điều trị herpes sinh dục hiệu quả thường cần ết hợp các biện pháp hỗ trợ:
- Vệ sinh, sát khuẩn vùng tổn thương đúng cách
- Làm khô mụn nước, hạn chế bội nhiễm
- Giảm đau rát, sưng viêm
- Hỗ trợ tăng cường miễn dịch cho cơ thể
Việc điều trị tại cơ sở y tế giúp:
- Kiểm soát bệnh an toàn
- Hạn chế biến chứng
- Rút ngắn thời gian hồi phục
- Giảm nguy cơ tái phát về lâu dài
Herpes sinh dục có chữa khỏi hoàn toàn không?
Herpes sinh dục KHÔNG thể chữa khỏi hoàn toàn. Nhưng HOÀN TOÀN có thể điều trị kiểm soát hiệu quả, giúp người bệnh:
- Làm lành nhanh các tổn thương
- Giảm đau rát, khó chịu
- Ức chế virus HSV hoạt động
- Giảm số lần tái phát
- Hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho bạn tình
Điều quan trọng nhất trong điều trị herpes sinh dục là phát hiện sớm – điều trị đúng phác đồ – theo dõi lâu dài.
Nguyên tắc điều trị herpes sinh dục theo y khoa:
- Ức chế sự nhân lên của virus HSV
- Rút ngắn thời gian bùng phát triệu chứng
- Làm lành nhanh mụn nước, vết loét
- Giảm mức độ đau rát
- Kéo dài thời gian giữa các lần tái phát
- Giảm nguy cơ biến chứng và lây lan
Việc tự ý mua thuốc, điều trị sai cách hoặc ngắt quãng phác đồ có thể khiến herpes sinh dục tái phát nặng và dày hơn.
Cách phòng ngừa bệnh herpes sinh dục hiệu quả
Bệnh herpes sinh dục có thể phòng ngừa và hạn chế lây nhiễm hiệu quả nếu mọi người tuân thủ các nguyên tắc sau đây:
- Quan hệ thủy chung với 1 bạn tình, sử dụng bao cao su khi giao hợp để phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
- Hạn chế quan hệ bằng đường miệng hoặc đường hậu môn vì có nguy cơ lây nhiễm bệnh xã hội qua đường này.
- Không dùng chung vật dụng cá nhân với người khác
- Ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng để nâng cao sức đề kháng và cải thiện hệ miễn dịch.
- Khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn
- Nếu vô tình tiếp xúc với dịch tiết hoặc máu của người bệnh, hãy bình tĩnh rửa tay thật sạch với xà phòng và nhanh chóng đi khám tại các bệnh viện, phòng khám chuyên khoa uy tín.
- Trong quá trình điều trị bệnh, cần kiêng quan hệ tình dục và tuân thủ tuyệt đối phác đồ điều trị herpes sinh dục của bác sĩ chuyên khoa.
Hy vọng với những chia sẻ trên sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về bệnh herpes sinh dục, nắm được nguyên nhân, triệu chứng cũng như phương pháp điều trị để hiệu quả. Nếu còn thắc mắc liên quan đến vấn đề này, hãy liên hệ với các chuyên gia của phòng khám bằng cách gọi điện đến số 0969 668 152 hoặc nhấp chọn TƯ VẤN ONLINE để được hỗ trợ tư vấn nhanh nhất
